Hasło? Konto? Zarejestruj się!
  • Increase font size
  • Decrease font size
  • Default font size
Logo People-Net
Zaloguj się
Muzyka
Taniec
Graffiti & DJ
Beat Box
Flow-Raport arrow Mastering i mix arrow Procesory dynamiki cz. 2
Procesory dynamiki cz. 2 Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu
Redaktor: from_hood   
04.06.2008.
Kompresor działa w następujący sposób:

Sygnał jest pobierany z wejścia i rozdzielany na dwa tory, jak to jest pokazane na rys. powyżej. Część sygnału płynie do układu sterującego side chain, natomiast pozostała część jest poddawana dalszej obróbce (w tym wypadku kompresji) w układzie sterowania wzmocnieniem. Układ side chain steruje obróbką sygnału w bloku sterowania wzmocnieniem, w zależności od tego, jaki sygnał podamy na wejście układu side chain.

Jak widać, oba bloki mogą pracować na różnych sygnałach, co możemy wykorzystać. Spróbujmy przerwać tor biegnący do układu side chain i wpiąć tam szeregowo np. korektor graficzny. Możemy podbić przy jego pomocy jakąś częśtotliwość. Wpłynie to na sygnał sterujący układem side chain, natomiast nie będzie to miało w pływu na sygnał biegnący do bloku sterowania wzmocnieniem, czyli ten, który chcemy kompresować.

Układ side chain otrzyma sygnał o podbitych np. niskich częstotliwościach. Będzie więc bardziej wrażliwy na niskie częstotliwości. Side chain wysyła informacje do bloku sterowania wzmocnieniem, że sygnał przekroczył próg threshold, na co wpływ miały głównie niskie częstotliwości (bo zostały podbite w korektorze). Blok sterowania wzmocnieniem obrabia odpowiednio sygnał dostarczony na swoje wejście, w zależności od informacji podanych przez blok side chain.

W rezultacie, bardziej kompresowane są częstotliwości podbite na korektorze, czyli w tym wypadku niskie.

Podbijając odpowiedni zakres (3-8 kHz), możemy w podobny sposób uzyskać deeser.

Deeser

Deeser jest odpowiednio skonfigurowanym kompresorem. Jego zadanie polega na ograniczaniu twz. sybilantów, czyli syczących głosek, występujących często w języku polskim (szczególnie przydatne, gdy na wokal chcemy nałożyć jeszcze pogłos).

Deeser jest kompresorem działającym na pewnym ustalonym pasmie częstotliwości (z reguły od 3 do 8 kHz). Sygnał jest ograniczany głównie wtedy, gdy wystąpi sybilant. Często robi się tak, że kopiuje się nagrany wokal na dwie ścieżki, a na jedną z nich zapina się deeser. Później ustawia się odpowiednią proporcję pomiędzy sygnałem przetworzonym, a oryginalnym.

Zwykle deeser występuje jako osobne urządzenie lub program (wtyczka), ale może też być dostępny jako jedno z ustawień (presetów) kompresora.

Aby uzyskać deeser, musimy włączyć w łańcuch side chain korektor i podbić na nim częstotliwości, które mamy ograniczyć. Wówczas kompresor będzie silniej reagował na sybilanty, bardziej kompresując momenty w obrabianym sygnale, w których te sybilanty występują. Inny sposób - możemy zastosować kompresję w określonym paśmie (np. w programie Cool Edit możemy to zrobić w zakładce Band Limiting). Należy dobrać próg i nachylenie kompresji tak, aby sybilanty przestały być nieprzyjemne dla ucha. Zbyt mocna kompresja może spowodować efekt "seplenienia".

Limiter

Limiter jest odpowiednio ustawionym kompresorem (wysokie nachylenie Ratio, krótki czas ataku). Służy on do ograniczania szczytów sygnału. Dość radykalnie ograniczane są wierzchołki, które przekroczą ustalony próg Threshold.

Często stosuje się limitery w końcowym etapie obróbki utworu muzycznego (tzw. mastering), kiedy utwót jest już zmiksowany i zgrany do pojedynczego pliku. Ograniczane są szczyty sygnału, następnie sygnał poddawany jest normalizacji. Pozwala to zwiększyć poziom średni głośności utworu.

Limitery są również stosowane jako ograniczniki w końcówkach mocy (aby zabezpieczyć wzmacniacz i głośniki przed przesterowaniem).

 

Ekspander

W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że ekspander jest odwrotnością kompresora. Sygnał na wyjściu ma większą dynamikę, niż sygnał podawany na wejście. Używając ekspandera możemy wziększyć odstęp sygnału od szumu, lub spróbować nieco "podratować" zbyt mocno skompresowany materiał.

Działanie ekspandera polega na ściszaniu sygnału znajdującego się poniżej progu Threshold, z nachyleniem określonym przez parametr Ratio (analogicznie jak w przyp. kompresora).

 

  1. Nachylenie ekspandera wynosi 1:1, więc sygnał pozostaje bez zmian.
  2. Nachylenie 1:2 - sygnały poniżej progu Threshold są delikatnie zciszane.
  3. Nachylenie 1:20 - przy tak dużym nachyleniu, mówimy, że sygnał jest bramkowany. Gdy nie ma żadnego sygnału na wejściu, mamy ciszę (szum jest wyciszany), przepuszczany jest jedynie sygnał o głośności powyżej progu Threshold.

Bramka

Bramka szumów jest ekspanderem ustawionym tak, aby wyciszać sygnał znajdujący się poniżej progu Threshold. Sygnał ten może być wyciszany całkowicie (bramka zwykła) lub z określonym nachyleniem Ratio (bramka ekspanderowa).

Z reguły bramki posiadają parametry podobne do tych w kompresorze, o analogicznym działaniu. Często spotyka się parametr hold, który oznacza czas podtrzymania.

Bramka jest domyślnie zamknięta. Gdy na wejściu pojawi się sygnał, a jego głośność przekroczy próg Threshold, bramka otwiera się. Po otwarciu bramki, przepuszczany jest sygnał. Po spadnięciu sygnału poniżej progu Threshold, bramka pozostaje jeszcze otwarta przez okres czasu ustalony parametrem hold, następnie zamyka się.

Czas otwarcia i zamknięcia się bramki możemy ustalać parametrami attack i relase. Wartości tych parametrów są zależne od rodzaju obrabianego sygnału - manipulacja nimi pozwala nam na dużą plastyczność w kształtowaniu brzmienia instrumentów, szczególnie perkusyjnych. Poprzez bramkowanie możemy skrócić wybrzmiewanie stopy, zmienić atak werbla itd.

Bramki ekspanderowe, po odpowiednim ustawieniu, mogą działać jako zwykły ekspander. Niektóre, bardziej zaawansowane bramki szumów, mają dodatkowe wejścia, przy pomocy których możemy bramkować jeden z sygnałów innym sygnałem. Ma to zastosowanie szczególnie w miejscach, gdzie przez cały czas gra muzyczka, ale od czasu do czasu trzeba przez głośniki podać jakiś komunikat. Odpowiednio stosując ekspander, muzyka będzie automatycznie przyciszana wtedy, gdy będziemy mówić do mikrofonu. Jest to tzw. ducking.

Niektóre bramki umożliwiają wpięcie szeregowo w łańcuch side chain dodatkowego urządzenia, co zwiększa możliwości zastosowania tych urządzeń. Przy odpowiednim połączeniu (wykorzystując bramkę i 2 kanały miksera) możemy na przykład zbudować układ bramkujący bas uderzeniami stopy.

 

 
następny artykuł »